Podcasts by Category

DinoCast - de dinosauriër podcast met Maarten van Rossem en Gijs Rademaker

DinoCast - de dinosauriër podcast met Maarten van Rossem en Gijs Rademaker

Gijs Rademaker

Maarten van Rossem en Gijs Rademaker geven je een nieuw beeld van dinosauriërs! Elke week worden er nieuwe dino's opgegraven en wordt er razendsnel méér bekend over deze dieren. In Dinocast bezoeken Maarten en Gijs de grootste dino-musea en dino-kenners van Nederland en België en stellen ze alle vragen die ze kunnen bedenken.


We bespreken gepantserde planteneters als Stegosaurus en Triceratops, slimme vleeseters als Tyrannosaurus rex of Velociraptor en langnekken zoals Diplodocus. Aan het eind van iedere aflevering bespreekt het DinoCast-team ook de Jurassic park films: wat klopt er van de dinosaurussen die we daarin zien verschijnen?


DinoCast is een vlotte en toegankelijke podcast, gemaakt uit liefde voor dinosauriërs en bedoeld deze dieren bekender te maken voor een breed publiek. Voor iedereen die vroeger al van dino's hield, en nu nog steeds een beetje!

11 - 10. Dinocast EXTRA: jullie dinovragen beantwoord
0:00 / 0:00
1x
  • 11 - 10. Dinocast EXTRA: jullie dinovragen beantwoord

    Welkom bij deze extra aflevering van Dinocast, tussen seizoen 1 en 2 in! Die was hard nodig, want we riepen jullie aan het eind van iedere podcastaflevering op om vragen te stellen… en dat hebben we geweten. In deze speciale Q&A aflevering beantwoorden Gijs en Maarten samen met - natuurlijk - Anne Schulp de meeste belangrijke en originele vragen.

    Hieronder staan de vragen die we in de uitzending behandelen.

    Dino-ogen

    Sicco wil graag weten of we iets kunnen zeggen over welke kleur ogen dino's hadden, en welke vorm die waren? 

    Brullen, koeren, of iets anders?

    Myrthe was één van de vele luisteraars die meer wilde weten over de geluiden die dinosauriërs maakten. Brulden ze wel? Of was het een ander geluid? 

    T-rex of Triceratops: wie was sneller?

    Corné wil graag weten of Triceratops snel genoeg was om een T-rex te ontlopen - en in algemene zin: hoe kun je onderzoeken hoe snel een dinosaurus liep? 

    Is het ‘de T-rex’ of gewoon T-rex?

    Luisteraar Sid had een héle originele vraag: waarom worden er bij dino's geen lidwoorden (de, het en een) gebruikt om ze aan te duiden? 

    Hoe oud werden dinosauriërs gemiddeld?

    Leefden deze dieren ongeveer net zo lang als wij, zijn er grote verschillen - en hoe weten we dat? Vraagt Joelle zich af.

    De ‘rugvin’van Dimetrodon en Spinosaurus

    De zevenjarige Aidan wil graag van ons weten waarom Dimetrodon en Spinosaurus grote rugzeilen hebben. Waar dienden die precies voor?

    De ‘Stegosaurus’ van Angkor Wat

    “Als dinosauriërs miljoenen jaren geleden zijn uitgestorven, hoe verklaren jullie dan de uitgehakte Stegosaurus-afbeelding in een tempel in Angkor Wat in Cambodja?” vraagt Methan zich af. En hij vervolgt breder: “Hoe verklaren jullie überhaupt dat veel oude culturen over grote groene monsters en draken spreken? En dat terwijl mensen volgens de wetenschap nooit met dino’s hebben geleefd.”

    66 Miljoen jaar, of ‘enkele tienduizenden’?

    Verschillende luisteraars vragen zich ook af hoe we zo exact kunnen weten hoe oud dinobotten zijn. 



    Thu, 07 Oct 2021
  • 10 - 9. Zaadvarens en dinodrollen

    We hebben het tot nu toe alleen maar over dieren gehad, maar hoe zag hun wereld er eigenlijk uit? Wat groeide er in de reusachtige tropische bossen van de dinotijd? Wat aten dinosauriërs precies? Planten hebben in die miljoenen jaren, net zoals dinosauriërs, óók enorme veranderingen ondergaan. Paleobotanica Han van Konijnenburg legt ons uit welke precies.

    Plantenfossielen

    Je kent ze vast wel: de donkere, scherpe afdrukken van planten in steen. De plantenfossielen op deze pagina behoren tot de collectie van Han zelf. Maar een plant bestaat alleen maar uit zacht materiaal - hij heeft geen botten, of nagels of tanden. Hoe wordt een plant dan eigenlijk een fossiel? Han legt ons uit hoe deze prachtige ‘afdrukken’ in het gesteente ontstaan. 

    Dinodrollen

    Ook gaat het veel over ‘coprolieten’, wat een chique woord is voor ‘versteende poep’. Ook zulke dinodrollen zijn een prachtige bron voor paleobotanici, die er op die manier achter komen welke planten door welke dino’s werden gegeten. Maar dat is een lastige klus, want je peutert ze niet zomaar open, en: hoe weet je van welke dinosaurus deze drol was?

    Yara, Jura en Krijt

    We gaan met Han terug naar de twee belangrijkste periodes uit de dinotijd: het Jura en het Krijt. Ze beschrijft hoe de wereld er toen uitzag en welke veranderingen de planten hebben ondergaan. Vooral toen (waarschijnlijk) aan het begin van het Krijt de bloemplanten ontstonden betekende dat voor veel dinosauriërs een verandering van dieet. En ‘Yara’? Dat is het babypoesje dat bij Han in huis woont en onze opnames voortdurend prettig ontregelt!

    Mon, 26 Jul 2021
  • 9 - 8. Inslag van de Asteroïde: 'hel op aarde'

    Wat zou je ervan hebben gemerkt, als je een Tyrannosaurus of Triceratops was, 66 miljoen jaar geleden? Rustig rondsjokkend op een tropisch warme ochtend. Een uur later waren ze dood. Aardbevingen, een regen van gloeiende druppels glas, tsunami's van honderden meters hoog maakten een definitief einde aan de dinotijd. Maar... er ontstond ook ruimte voor nieuw leven.

    Bizarre verhalen

    Gijs en Maarten bladeren door hun oude dinoboeken en constateren dat vroeger de meest bizarre theorieën de ronde deden over het uitsterven van de dinosauriërs: virussen, klimaatveranderingen, vulkaanuitbarstingen, zouden de oorzaak zijn. Ook kleine zoogdieren kregen de schuld: ze zouden massaal de dino-eieren hebben opgegeten. 

    De echte oorzaak

    De échte oorzaak is nu bekend en daar gaan we het over hebben: de asteroïde die met een geweldige klap insloeg op aarde. Inmiddels weten we waar dat gebeurde en ook wat er zich de dag van die inslag van uur tot uur moet hebben afgespeeld. 

    Wereldwijde expert

    Daar praten we over met één van de grootste experts op dit gebied: professor Jan Smit. Hij is één van de ontdekkers van de oorzaak van dit ‘massa-extinctie-event’, deed er 50 jaar onderzoek naar en verzamelde wereldwijd bewijzen. In Dinocast zet hij op een rij hoe hij erachter kwam dat een asteroïde de oorzaak was.

    De fatale dag van minuut tot minuut

    Hoe kun je 66 miljoen na dato nog zien wat er zich op die fatale ochtend van minuut tot minuut afspeelde? Jazeker. Samen met Jan Smit ontrafelt Gijs wat er gebeurde op die fatale dag voor de dinosauriërs - maar tegelijkertijd de dag waarop de basis gelegd werd voor de dominantie van zoogdieren en uiteindelijk ook voor ons, de mens.

    Waarom de dino’s stierven

    Smit verklaart ook waarom de de ene groep (dinosauriërs, zwemmende of vliegende reptielen) uitstierf terwijl de andere (zoogdieren) overleefde. Want zo simpel als het misschien klinkt, is het niet.



    Mon, 19 Jul 2021
  • 8 - 7. Tyrannosaurus rex: Koning(in) van het Krijt?

    ‘Stel: hij wordt levend, wij staan hier met onze microfoons, en hij dreigt ons op te vreten,’ vraagt Maarten terwijl hij de T-rex voor ons recht in de open bek staart. ‘Hadden we dan kunnen ontsnappen?’ Het is één van de vele vragen die we op paleontoloog Anne Schulp afvuren. Want er valt veel te vragen over ‘Trix’, de Tyrannosaurus rex van museum Naturalis - één van de meest complete en bijzondere t-rex skeletten op aarde. En: Anne’s antwoorden gaan je absoluut verrassen!

    Een grote bek op pootjes 

    De naam zegt het al: dit is de koning (latijn: rex’)’van de dinosauriërs. En Tyrannosaurus was met zijn grootte, kracht en tanden als dolken ook de dominante dinosaurus op het hoogtepunt van de dinotijd. Maar zoals bij een echte koning vaak ook het geval is, is ‘T-rex’ omgeven met mythes en legendes. Wat klopt er van jouw beeld van Tyrannosaurus?

    Had T-rex veren? 

    Anne Schulp heeft de botten van ‘zijn’ T-rex (samen met het team van Naturalis heeft hij Trix uitgegraven en naar Nederland gehaald) al jarenlang bestudeerd en komt met de laatste ontdekkingen over deze vleeseter: had T-rex veren of haren? Hoe joeg hij op zijn prooien, en deden de volwassen dieren dat op een andere manier dan ‘tieners’? En, hoe weet Naturalis eigenlijk dat Trix een vrouwtje is?

    Vechtsporen en (te) heftige seks

    We komen te weten dat aan het skelet van Trix te zien is dat het dier in alle opzichten een veelbewogen leven heeft gehad: van vechtsporen tot botwoekeringen en - waarschijnlijk - zelfs sporen van (te) heftige seks. Ook bekijken we een 3d-scan van Trix’ hersenen. Wat vertelt de vorm daarvan ons over haar gedrag?

    ‘Monsterisering’ van T-rex 

    Al tientallen jaren lang bestaat er eigenlijk maar één plaatje van Tyrannosaurus rex: de ‘heerser van de dinowereld’ die je met woeste ogen en wijdopen bek, brullend en kwijlend aanvalt. ‘We zien dinosauriërs graag als monsters en dat is geen goede zaak,’ vertelt Esther van Gelder. In deze aflevering legt ze uit wat daar mis mee is.

    Hoofdrolspeler in Jurassic Park 

    En vaste prik aan het einde van iedere aflevering: onze Jurassic Park review! T-rex is de absolute koning van de Jurassic Parkfilms en de hoofdrolspeler in de meest iconische filmscènes. Sterker nog: naar aanleiding van de fragmenten is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het uiterlijk en de prestaties van Rex. Gijs bespreekt samen met Anne en historicus Ilja Nieuwland de T-rex uit de eerste film. Kon hij werkelijk zo hard lopen dat hij een wegrijdende jeep inhaalde? En... waarom zijn in de film z’n beide voorpootjes gebroken?



    Mon, 12 Jul 2021
  • 7 - 6. Mosasaurus: 'héél erg onaangenaam, dit dier'

    ‘Ze klinken als héle onaangename dieren, moet ik zeggen’ onderbreekt Maarten van Rossem lachend het enthousiaste verhaal van paleontoloog Anne Schulp. En hij heeft gelijk: het is lastig sympathie op te brengen voor het meest gevaarlijke zeereptiel dat ooit op aarde zwom: de Mosasaurus. Maar fascinerend is hij wél. In deze aflevering hoor je er alles over.

    Pronkstuk

    Maarten en Gijs bezoeken Teylers Museum in Haarlem, waar het allereerste mosa-skelet wat ooit (in de wereld) gevonden werd nog steeds één van de pronkstukken is. Wat was er zo bijzonder aan dit zeeroofdier dat de concurrerende plesiosaurussen en ichthyosaurussen (bekend uit de vorige Dinocast-aflevering) wist te verdrijven? Anne Schulp beschrijft ons hoe dat de Mosasaurus lukte - hij deed zelf jarenlang onderzoek naar dit dier.

    T-rex van de zee

    Anne beschrijft het dier als ‘de Tyrannosaurus rex van de zee’ en dat is geen vreemde vergelijking. Want ook in de mosasaurus is alles afgestemd op die enorme bek, met meerdere uitklapbare kaken en tanden zo groot als kleine banaantjes. 

    Door de Fransen gestolen

    De oudste Mosa ligt in Teylers Museum, maar de beroemdste schedel, ook opgegraven in de Nederlandse mergelgroeve, ligt in… Parijs. De Fransen hebben de schedel gestolen en weigeren tot op de dag van vandaag hem terug te geven. Maarten en Gijs gaan dieper in op dit verhaal. Zou Nederland hem nogmaals moeten terugclaimen?

    Mosasaurus in Jurassic Park

    En vaste prik aan het einde van iedere aflevering: onze Jurassic Park review! In één van de iconische scènes van Jurassic World hapt een indrukwekkende mosasaurus van wel 40 meter lang een haai van een vishaak alsof het een snoepje is. Maar wat klopt er van de Mosa in de JW-films? Zijn afmetingen, zijn tanden, zijn kleur? We bespreken het met historicus Ilja Nieuwland.

    Mon, 05 Jul 2021
Show More Episodes